Benedictus XVI -Licht van de wereld
Over de Paus is in de media reeds veel geschreven. Bij de start van zijn pontificaat stelden heel wat journalisten dat er een nieuwe wind door de Katholieke Kerk zou waaien. Dat de Kerk een modernisering zou ondergaan. Vandaag is, volgens vaak diezelfde journalisten, Benedictus XVI een oerconservatieve Paus die zo goed als totaal wereldvreemd is. Een beetje contradictoir als je het mij vraagt. Wat is het nu? Een goede manier om dat te weten te komen is de Paus er zelf over te bevragen. Maar omdat audiënties van een paar uur met de Paus voor deze nederige dienaar enigszins moeilijk liggen, heb ik het moeten stellen met het boek "Licht van de wereld".
Het boek "Licht van de Wereld" is eigenlijk een langgerekt vraaggesprek dat Peter Seewald van Paus Benedictus XVI heeft afgenomen in de zomer van 2010. En daaruit kunnen we alvast één belangrijke conclusie trekken. De Paus is geenszins wereldvreemd. In het interview gaat hij zeer uitgebreid in op de pedofilieschandalen in de Kerk, heeft hij het over milieuaangelegenheden, de bankencrisis, over de uitwassen van een radicale islam, over het toenemende relativisme en individualisme in onze samenleving, over de belangrijke rol die jongeren in onze gemeenschap hebben te spelen,... Uit zijn antwoorden leidt je af dat hij zeer goed weet wat er in de wereld gebeurt. Schrappen maar die wereldvreemdheid van de Paus.
Is de paus oerconservatief? Dat is al een iets moeilijkere vraag. Benedictus vertrekt bij het ontwikkelen van een standpunt over allerhande actuele zaken vanuit zijn geloof in God, vanuit de leer en het leven van Christus, vanuit het Evangelie. Is dat oerconservatief? Ik denk van niet. Het zou immers maar erg zijn als het hoofd van de Katholieke Kerk zijn standpunten niet zou linken aan zijn geloof, niet? En is de Bijbel oubollig, is Jezus Christus voorbijgestreefd? Ook dat is niet het geval lijkt me als we kijken naar het nog steeds immens grote aantal gelovigen.
Is de Paus dan zeer behoudsgezind, zeer conservatief wat zijn eigen (geloofs)gemeenschap betreft? Of beter wat zijn eigen instelling, de Katholieke Kerk betreft? Ook dat kan je moeilijk stellen als je in het boek de passages leest over de oecumene, over de samenwerking met de Russisch orthodoxe kerk, over samenwerking met protestantse gemeenschappen. Benedictus durft het als paus ook aan om sommige wetmatigheden van zijn Kerk in vraag te stellen. Getuigt het van oerconservatisme dat hij het Tweede Vaticaans Concilie niet volledig over boord gooit en daar voorlopig aan vasthoudt? Of getuigt dit nu net van de wijze voorzichtigheid van de Paus? Is dit geen voorbeeld van een verantwoordelijk man die over voor zijn Kerk zulke belangrijke zaken niet over één nacht ijs gaat en niet meteen toegeeft aan de waan van de dag? Ik laat het met plezier over aan de lezer om hierover te oordelen.
En misschien tot slot en niet onbelangrijk voor iemand die graag boeken leest,… is dit een boek dat enkel interessant is voor Kristenen, of zelfs enkel voor Katholieken? Wel, ja en neen. Sommige stukken gaan effectief over de Kerk, over hoe de Paus hervormingen in die Kerk ziet, e.d.m. Ik kan dus goed aannemen dat iemand die geen uitstaans heeft met de Rooms-Katholieke Kerk daar niet warm of koud van wordt. Maar aan de andere kant kan ik het boek wel aan niet-Kristenen aanraden voor de stukken over milieu, over de economie, over het leven van de hedendaagse mens in het algemeen. Ook mensen - dat is in vandaag de dag - die meer geïnteresseerd zijn in 'Human interest', nl wie is die man die nu toevallig Paus is geworden, kan plezier hebben aan dit boek.
Zelfs als je abstractie maakt van het vertrekpunt van de Paus, nl. God, geeft de man immers enkele vlijmscherpe analyses over wat er in onze samenleving fout loopt. En hij breit er ook soms oplossingen aan die ook voor een niet-confessionele samenleving meer dan nodig zijn.
Wat immers met het toenemende individualisme? Vrijheid wordt vandaag de dag al te veel geïnterpreteerd als 'handelen naar eigen goeddunken'. Moeten we die mensen geen vrijheid aanleren die verantwoordelijk is? En wat te doen met het relativisme? Mensen willen enkel nog maar zien wat goed is in deze wereld en sluiten de ogen voor het kwaad (hoeft zelfs niet in Bijbelse betekenis te worden geïnterpreteerd). Hoe kan je op zo'n manier in de wereld het roer omgooien, hoe kan op zo'n manier veranderen? Met andere woorden heeft het ethische potentieel gelijke tred kunnen houden met de toename van kennis en macht?
Kortom, en vergeef me dit langere stuk, in het boek zit heel wat lekkers voor wie zich en deze samenleving eens een spiegel wil voorhouden. Een verfrissend stukje lectuur ook als je het er niet mee eens bent. Dat ben ik ook met bepaalde stellingen van de man niet. Maar sta me toch toe met een citaat van Benedictus XVI af te sluiten: "In naam van de tolerantie wordt de tolerantie afgeschaft - Dat is de echte bedreiging waar we voor staan ." Ik kan me daar iets bij voorstellen. Jullie ook?
