Paardenmiddelen

De aangekondigde besparingsmaatregelen van zowel de Vlaamse als federale overheid brengen onze toekomstige welvaart in gevaar! Het is het zoveelste bewijs van de wereldvreemdheid van onze beleidsmakers. Men mist duidelijk iedere vorm van inzicht en urgentie omtrent de dramatische toestand waarin het bedrijfsleven in ons land zich momenteel bevindt! Men wil de werkelijkheid precies niet onder ogen zien.

Onder druk van de vakbonden, die nog steeds met hun geesten in de jaren '30 rondhangen, worden mensen definitief afgeschreven en met pensioen gestuurd op 50 jaar. Men verkocht strategische sectoren, zoals de energiesector, om bodemloze putten in de overheidsbegroting mee te vullen. Hierdoor krijgen onze bedrijven elke maand de duurste energierekening van Europa gepresenteerd wat een behoorlijk concurrentienadeel veroorzaakt.

Alsof dit niet genoeg is knelt de overheid nu ook de slagader van onze economie af: er moet bespaard worden op Onderzoek en Ontwikkeling. Terecht kan men zich afvragen: wil men nog wel een bedrijfsleven/industrie in dit land?

Terwijl de motor van de economische groei in Vlaanderen niet aanslaat zien we in de ons omliggende landen de eerste tekenen van heropleving. In Nederland is er een plotse toename in de uitzendarbeid (zelfs van 50 plussers!), Duitsland ziet zijn industrie heropleven. In het Verre Oosten springt Singapore eruit met een groeicijfer van 18,1 % tijdens de eerste 6 maanden van 2010.

Hard werken

Ooit zal er toch eens iemand moeten opstaan om aan de mensen te vertellen dat welvaart alleen maar behouden kan krijgen door hard te werken, te innoveren en te industrialiseren. Iemand die de moed heeft om de begrippen als 'verzorgingsstaat', 'verworven rechten' e.a. tot hun werkelijke proporties terug te brengen. De 'definitieve verworvenheden' van de jaren '60 zijn niet meer bestand tegen de ingrijpende culturele verandering van onze huidige samenleving. Burgers, vakbonden, werkgevers moeten geval per geval zoeken naar regels die daar het best passen. Een interessante denkpiste is de mogelijkheid om rekening te houden met de sterke scheiding van inzichten tussen verschillende generaties. Misschien kunnen we aparte afspraken maken per generatie werknemers.

Er is dan ook nood aan een radicale hervorming omdat de normen en waarden van de 20e eeuw op een andere leest geschoeid zijn dan die van de 21e eeuw. Deze hervorming is gerechtvaardigd omdat de individualisering, betere opleidingen en de toename op bijna alle terreinen van het maatschappelijke leven een nieuwe generatie jongeren heeft afgeleverd die zelfbewuster, onafhankelijker en zelfstandiger zijn.

Breuklijn tussen generaties

Er dient een nieuwe breuklijn gemaakt te worden tussen generaties die te rechtvaardigen valt. Dat moet omdat ouderen van vandaag geen kans hebben gekregen om zelf welvaart op te bouwen en hun leven grotendeels georiënteerd hebben op de bestaande verzorgingsstaat.

We zouden de lijn moeten trekken tussen die generaties die in staat zijn voorzieningen op te bouwen en/of die nieuw ingetreden zijn in onze samenleving en zij die effectief al lang en hard gewerkt hebben voor de huidige sociale verworvenheden. Dergelijke operatie is (vooral politiek) niet makkelijk maar noodzakelijk wil men de volgende generaties nog enige welvaart garanderen. Op vier vlakken zie ik alvast mogelijkheden voor fundamentele veranderingen.

Flexibelere arbeidsmarkt

Ten eerst moet onze arbeidsmarkt veel flexibeler en dynamischer worden. Dat biedt kansen voor zowel werkgever als werknemer. Zo moet het middeleeuws statuut arbeider/bediende dringend zijn begrafenis krijgen. Het is even onredelijk dat men een arbeider die 15 jaar een job heeft met 45 dagen ontslag kan dumpen terwijl dat voor een bediende in hetzelfde bedrijf 1,5 jaar wordt… We zouden maar twee criteria in acht mogen nemen om een ontslagvergoeding en -periode te bepalen. Ten eerste de tijd die iemand nodig heeft om zijn leven ter heroriënteren naar een nieuwe functie met uiteraard de gepaste begeleiding. Ten twee wat die persoon zelf al heeft bijgedragen aan het sociaal systeem.

Een studiekeuze is ten tweede geen werkgarantie. Dus wie afstudeert krijgt geen uitkering. Men moet een job aannemen die aansluit bij deze vorming en een springplank kan zijn naar een carrière. Wie werkt bouwt een rugzak aan bescherming op met extra voordelen. Als deze voordelen uitgeput geraken valt men terug op een minimale voorziening tenzij men werkelijk hulpbehoevend is. Werkloosheid wordt beperkt in tijd en in functie tot wat men bijgedragen heeft. Het is logisch dat iemand die 30 jaar gewerkt heeft langer beschermd wordt dan iemand die 2 jaar gewerkt heeft.

Ten derde moet de jeugd duidelijk gemaakt worden dat wie niet wil studeren, automatisch in het lagere arbeidscircuit zal terechtkomen. Iedereen heeft het recht op onderwijs maar wie dat afwijst moet daarna ook op zijn eigen verantwoordelijkheid gewezen worden. Kunnen maar niet willen studeren moet vooral gevolgen hebben voor degene die het afwijst en niet voor de samenleving die hem die kansen biedt.

Ten slotte moeten excessen en misbruiken zoals die nu bestaan met met wortel en al uitgeroeid worden. Ze zijn niet alleen vernietigend voor de moraal maar vooral demotiverend voor degenen die het systeem onderhouden. Aan rechten hangen plichten! Wie een uitkering krijgt zal het sociaal weefsel moeten versterken door vrijwilligerswerk.

Wie niet meegaat…

We leven in een nieuwe en snel veranderde economische samenleving. Wie niet meegaat zal weggeveegd worden. We leven nog teveel met een mentaliteit: als het warmer wordt trekken we wat kleren uit! Men concentreert zich teveel op de korte termijn. Men sluit de ogen voor de consequenties op lange termijn.

Het moet dus NU gebeuren. Enkel paardenmiddelen zullen onze welvaart in de toekomst veilig kunnen stellen. De oudere generaties, opgegroeid in hun oude cultuur, zijn duidelijk niet meer in staat de uitdagingen van de 21e eeuw aan te gaan. Het zou een schande zijn als ze hun eigen kinderen laten betalen voor het mismanagement van hun eigen (politieke) generatie.

Deze bijdrage verscheen ook op deredactie.be.