Tussenkomst Vlaamse begroting 2010
Par ERIC VAN ROMPUY le 17/12/2009
Tussenkomst Eric Van Rompuy in begrotingsdebat 2010
Na uur veertien uur van debat voel ik mij als laatste spreker een beetje Piet Huysentruyt. Ik vraag me namelijk af: wat hebben wij geleerd vandaag?
Ik zal dat in vier of vijf punten uiteenzetten. Ten eerste, voor het eerst in vijftien jaar wordt in dit Vlaams Parlement opnieuw gesproken over besparingen. Het toverstokje van de vorige regeringen om de overheidsuitgaven sneller te doen stijgen dan het BNP, ondertussen de schuld tot nul te herleiden, reserves op te bouwen en op een gegeven moment zelfs 600 miljoen euro kasoverschotten te vinden om gemeentelijke schulden over te nemen, dat toverstokje is nu weg. Ik vind dat niet erg. We zijn eindelijk eens uit de begrotingseuforie van de voorbije tien jaar. We kunnen nu eindelijk eens kijken waar al het vet zit in die Vlaamse begroting. De inspanning van de krimpbegroting is een goede zaak. We gaan naar meer efficiëntie. Op een aantal terreinen hebben we moeten saneren. Die oefening is waarschijnlijk nog niet voorbij. We hebben nu een betere basis voor de volgende jaren, als we meer middelen zullen hebben.
Een tweede punt is het traject om tegen 2011 naar een evenwicht te gaan. Dat is de juiste keuze. Sneller gaan is niet mogelijk.
Er zullen nog inspanningen nodig zijn, want de begrotingsbesprekingen in de commissie hebben ook uitgewezen dat er nog een aantal onzekerheden zijn. Wat zal de economische groei zijn? We hebben ook de onderbenutting, die heel hoog werd ingeschat. Er is de provisie van 500 miljoen euro die door het Rekenhof op tafel werd gelegd. De effectieve waarde van de besparingen moeten we ook nog zien. De begrotingscontrole van 2010 zal belangrijk zijn, want er zullen nog inspanningen nodig zijn, dit zijn niet de laatste.
De derde les: ik vond de oppositie niet overtuigend, vooral Open Vld niet.
'Le nouveau Vld d'Alexandre n'est pas encore arrivé'. Open Vld wil naar een evenwicht gaan in 2010, maar de jobkorting moet behouden blijven. We hebben deze morgen van mevrouw De Knop van VLD gehoord dat de besparingen in onderwijs onaanvaardbaar zijn. We hebben ook gehoord van Dirk Van Mechelen dat er reserves aangelegd moeten worden. Collega Van den Heuvel heeft al gezegd dat Open Vld zichzelf tegenspreekt.
Een van de lessen, mijnheer Gatz, is dat de meerderheid volledig erkent dat er een schuldopbouw is geweest. Dat is niet de schuld van Open Vld, maar we zitten met een bankcrisis en we zitten met een economische crisis. We hebben die moeten opvangen door schulden, en pps is een instrument dat de laatste jaren werd gebruikt en dat ook 3 miljard euro schuld creëert.
We zitten met een Vlaamse schuld, maar die is beheersbaar. Het is niet waar wat u hebt gezegd, dat de Vlaamse schuld aan het ontsporen is, want we weten dat de KBC-schulden terugbetaald zullen worden, dat de tijdelijke schuld te maken heeft met de tekorten die er nu eenmaal zijn als gevolg van de economische crisis. Ik vind het intellectueel niet eerlijk dat gezegd wordt dat het deze regering PEETERS zou zijn die de schuld heeft opgebouwd. Het is een collectieve verantwoordelijkheid die evident is als gevolg van de economische-en bankcrisis.
Een vierde punt is dat wij een 'annus horribilis' beleefd hebben en nog zullen beleven, dat de Vlaamse economie het bijzonder moeilijk heeft, dat we contact verliezen met de top van Europa. De Vlaamse Regering doet al wat ze kan binnen haar bevoegdheden. De cafépraat die we gisteren hoorden van LDD over de pampereconomie, is totale nonsens. De economische subsidies die Vlaanderen geeft, zijn bijzonder selectief en in kwantiteit liggen ze veel lager dan in andere landen. Met de Opeldiscussie hebben we gemerkt wat er in Duitsland mogelijk is inzake overheidssubsidiëring en wat er in Engeland mogelijk is. We zitten dus niet in een pampereconomie, maar onze zwakte is dat we internationaal heel wat investeringen hebben aangetrokken, dat we multinationale bedrijven naar hier hebben gehaald, maar dat de internationalisatie, die vroeger een sterkte was, een zwakte dreigt te worden omdat we als klein land als eerste in de klappen moeten delen bij herstructureringen.
Bijgevolg is een van de lessen dat we in Vlaanderen alles doen wat we kunnen binnen onze bevoegdheden, en ik denk dat onze minister-president, ook geconfronteerd met de dossiers van Opel en van DHL, alles uit de kast haalt, maar dat we ook iets moeten doen aan de concurrentiehandicap die Vlaanderen heeft. Volgens mij zouden dit Vlaams Parlement en deze Vlaamse Regering in plaats van energie te stoppen in belangenconflicten, veel beter onderhandelen om de sociaaleconomische hefbomen die belangrijk zijn voor onze concurrentiekracht, in Vlaanderen te krijgen. In plaats van de Maddensstrategie te volgen, die hier steeds naar voren komt en die zegt dat we een strijd moeten aangaan via belangenconflicten, moeten we onderhandelen over een staatshervorming. Zonder te beschikken over sociaaleconomische hefbomen zullen we de volgende jaren niet in staat zijn om die concurrentiekracht in de Vlaamse economie te vrijwaren.
Laatste punt, het Vlaams Parlement moet een enorm belangrijk werk leveren: het zogenaamde 'Speeddecreet'. Als we er niet in slagen om infrastructuurwerken de volgende jaren op een decretale manier te onderbouwen zodat ze kunnen doorgaan, vrees ik dat de Vlaamse economie veel kansen zal missen.
Groen! zei gisteren dat ze een besparingsplan hebben. Ze kunnen 4 miljard euro besparen door de Oosterweelverbinding te schrappen, net als de Brusselse ring en de grote werken voor sportinfrastructuur.Vlaanderen het nieuwe Bokrijk?Het is daarentegen de taak van het Vlaams parlement om de infrastructuurwerken decretaal te onderbouwen. De heer Watteeuw heeft het over 100.000 jobs in de bouwsector door de groene economie maar als we de grootste werf van deze eeuw hebben lamgelegd, is dat voor de Vlaamse economie een zeer slechte zaak.
Tenslotte nog dit : ik ben hier deze twee dagen de hele tijd aanwezig geweest. Veel jonge collega's vragen mij, als ouderdomsdeken, of zo'n debat van twee dagen over de begroting wel zin heeft. Ik maak dat al twintig jaar mee. Ik blijf dit heel zinvol vinden. Meningen worden met elkaar geconfronteerd in een globaal publiek debat over meer dan 23 miljard overheidsuitgaven en de keuzes die gemaakt worden. Daardoor leren we elkaar ook beter kennen. We zitten anders altijd in afzonderlijke commissies. We horen ook wat al de pijnpunten en standpunten zijn in aanwezigheid en confrontatie van de regering. Dit debat is dus zeer zinvol. Ik wil de nieuwe collega's gelukwensen. Dit Vlaams parlement is veel levendiger dan de vorige jaren. Dat mag na 14 uur debat wel eens gezegd worden!
