500 miljoen
Door ERIC VAN ROMPUY op 21/12/2011
In de Morgen verklaart Eric Van Rompuy dat de Vlaamse Regering 500 miljoen extra zal moeten besparen om in 2012 de begroting in evenwicht te houden."Het is een mythe om te denken dat Vlaanderen geen budgettaire probelemn heeft. Het budgettair rimpeloze Vlaanderen is voorbij".
In het Vlaams Parlement kwamen zijn stellingen ruimschoots aan bod.
Filip Dewinter: "De heer Van Rompuy stelt dat de Vlaamse Regering wellicht nog 500 miljoen euro extra zal moeten besparen. Ik lees wat collega Eric Van Rompuy vertelt: "De controle zal hoe dan ook moeten gebeuren. Bij die controle zal minister-president Peeters 400 tot 500 miljoen euro moeten besparen. Als we het evenwicht eind 2012 willen behouden, zullen we het regeerakkoord in vraag moeten stellen. Er zullen taboes sneuvelen. Ik heb dit nog nooit meegemaakt." En Van Rompuy zit hier toch al een tijdje, langer dan ik, en dat wil wat zeggen. De heer Van Rompuy behoort intussen tot het meubilair van het parlement. (Gelach)
Dat bedoel ik niet negatief, integendeel. Hij zegt dat hij het nog nooit heeft meegemaakt. Als voorzitter van de commissie Begroting kan hij het weten. Hij zegt dat we niet anders kunnen.
De voorzitter:
De heer Van Rompuy heeft het woord.
De heer Eric Van Rompuy:
Als u het "meubilair" citeert, moet u het goed citeren. Ik zeg, mijnheer Dewinter, en daar kunt u het verslag van mevrouw Smaers en de verklaring van minister Muyters op nalezen, dat we volgend jaar voor een economische groei staan die veel lager ligt: 1,5 procent, 0,5 procent, wellicht 0 procent groei. Mechanisch is het zo dat 1 procent minder economische groei 300 miljoen euro minder inkomsten betekent. De Nationale Bank heeft het nu over 0,5 procent. Stel dat we van 1,6 procent naar 0 procent gaan, dat kunt u ook berekenen. Dat geeft 400 miljoen à 500 miljoen als we ook rekening houden met de pensioenbijdrage van 53 mijoen die we als Vlaamse overheid moet betalen bij de nieuwe staatshervorming.
Ook in de commissie hebben minister Muyters en de minister-president dat erkend. Het gaat inderdaad over 500 miljoen extra besparingen in februari bij de begrotingscontrole. Wie dat in de krant ziet staan, kan misschien gechoqueerd zijn. Maar wie het werk van de commissie volgt, weet dat. Wij beleven andere tijden: tijden van een economische recessie, en dat heeft budgettaire gevolgen.
Als voorzitter van de commissie vraag ik de Vlaamse Regering niet om elke dag opnieuw de cijfers aan te passen, maar wel dat ze een vervroegde begrotingscontrole doorvoert, in februari. Als daar 500 miljoen euro moet worden gevonden, zullen belangrijke ingrepen moeten worden doorgevoerd. Dat is geen oppositiepraat. Ik geef gewoon de discussie in het parlement weer. Ik geef gewoon de feitelijke situatie weer. Aldus sprak het meubilair.
De heer Eric Van Rompuy (laatste spreker voor 4 minuten om 23.10):
Voorzitter, minister, collega's, we leven in onzekere tijden. Voor het parlement zal het in de volgende jaren een les zijn wat nu gebeurd is. De eurocrisis, de bankencrisis en de economische recessie maken dat wij in de volgende maanden nooit zullen weten wat er zes maanden later gebeurt. We zitten in totaal onzekere tijden. Een parlement moet dan ook rekening houden met vaste tijdstippen waarop ze een bepaalde keuze maakt om dat budget te maken met die hypothese.
Ik hoor nu fracties zeggen dat we over een virtuele begroting bezig zijn. U zult in februari diezelfde discussie hebben. Wat zijn de hypothesen? Is de eurocrisis voorbij? Hoe groot zal de omvang van de recessie zijn?
Het parlement moet leren rekening te houden met die onzekere tijden. Zo niet, verliest het debat een bepaalde dimensie. We discussiëren niet meer over 27 miljard euro uitgaven. We zijn eigenlijk bezig met wat er in februari zal gebeuren.
We leven in onzekere tijden. Wat nu gebeurt, heeft niets te maken met slecht bestuur maar met de economische en financiële omstandigheden.
De Vlaamse begroting bevindt zich ook in een storm. Het is niet langer zoals in de gouden tijden toen we overschotten hadden. Toenmalig minister Van Mechelen kon toen aan het eind 2007 nog zeggen dat er 800 miljoen euro overschot was. We hebben hier discussies meegemaakt over gratis bussen, kijk- en luistergeld, jobkorting, enzovoort. We zitten nu in andere tijden. We zitten met een begroting die volstaat met decretaal verankerde structurele uitgaven. Alles is decretaal vastgelegd in alle sectoren zoals onderwijs, welzijn, leefmilieu, innovatie enzovoort. Wij zitten in een periode waarin die structurele uitgaven worden geconfronteerd met dalende inkomsten. Dat maakt het beheer van die Vlaamse financiën anders dan een aantal jaren geleden.
Een aantal luxe-uitgaven zullen we moeten proberen schrappen. Ik heb vandaag ook het voorbeeld van De Lijn genoemd, met alle sympathie voor de sp.a-collega's en voor minister Lieten. Het kan niet dat men 1 miljard euro aan De Lijn geeft met een kostendekkingsgraad van 15 procent. Dat heeft niets met ideologie of met partijpolitiek te maken, want de verantwoordelijke minister is van mijn partij. Wanneer we naar die 500 miljoen euro gaan zoeken, dan zal dat soort zaken in vraag gesteld moeten worden. De kaasschaafmethode heeft immers ook haar grenzen.
We moeten stoppen met te zeggen dat we de volgende jaren overschotten kunnen creëren en dat we nog een pak reserves tot stand kunnen brengen. We zullen heel tevreden zijn wanneer we een begroting in evenwicht kunnen houden.
Tijdens de begrotingscontrole zal niet het nieuwe beleid in vraag worden gesteld. Er is nieuw beleid voor 230 miljoen euro. Het is niet daar dat men het moet gaan zoeken. We moeten gaan zoeken in dat algemeen pakket van 27 miljard euro.
Het is hier al een paar keren naar voren gebracht. Volgend jaar of binnen anderhalf jaar zitten we in een totaal nieuwe begrotingscontext. Er is een overheveling van bevoegdheden ter waarde van 10 miljard euro, met een nieuwe Financieringswet. We hebben het erover gehad bij de energiebesparende maatregelen: de fiscale aftrek is nu overgeheveld van het federale niveau naar de deelstaten.
Het is lang niet duidelijk wat het plaatje zal zijn voor de Vlaamse begroting. Minister-president Peeters heeft hier enkele weken geleden gezegd dat het ons 450 miljoen euro zou kunnen kosten. Als de overheveling van die 3 miljard euro aan kinderbijslagen er kom naar Vlaandereren, komen de middelen niet voor 100 procent over. Dat zal ook besparingen vergen en dan valt die Vlaamse kindpremie van 30 miljoen euro wellicht terug in het water. In de volgende jaren zullen we met de Vlaamse begroting in een totaal andere context moeten werken, wel met meer fiscale autonomie, maar in budgettaire krapte.
Deze begroting biedt kansen om de dingen te doen die de Vlaamse Regering al die jaren in het regeerakkoord naar voren heeft gebracht. Maar het zijn moeilijke tijden. Ook het regeerakkoord zal op bepaalde punten herbekeken moeten worden. Je zult het niet kunnen doen zonder aan taboes te raken, enkel met wat kaasschaaf hier en daar zal het niet volstaan. Dat zal keuzes vragen. We gaan naar een moeilijke discussie. Maar laat ons ophouden, voorzitter, te zeggen dat het virtuele debatten zijn. Er zullen nog heel veel virtuele debatten komen in deze onzekere tijden. We moeten kunnen afklokken en op termijn maatregelen nemen die ons brengen tot onze doelstellingen: evenwicht in de begroting en geen schuldopbouw.Er komen andere tijden! Vlaamse begrotingsdebatten kunnen ook niet meer uitgaan van verworvenheden.(einde zitting 23.15 uur)
