Eindelijk nieuws in Vlaamse Gebarentaal op de VRT (Of toch niet?)
Wat allang gemeengoed is op sommige (buitenlandse) zenders (RTBf, NOS, Mozambique, etc), wordt deze week eindelijk getest op de VRT. Concreet start de VRT met testuitzendingen van Het Journaal van 19 uur en het Ketnet-journaal Karrewiet in Vlaamse Gebarentaal. Weliswaar enkel online, dus enkel te bekijken via het internet. Omdat de VRT eerst nog het een en ander wil uittesten. Wat begrijpelijk is. Want de VRT wil het graag goed doen.
Het is de bedoeling om in de loop van 2012 definitief te starten met uitzendingen van Het Journaal en Karrewiet in Vlaamse Gebarentaal via het open internet. Dit ligt volledig in lijn met wat in het nieuwe beheersovereenkomst staat dat de Vlaamse regering in juli 2011 afsloot met de VRT. Daarin staat wat de VRT moet doen in de periode 2012-2016. Dit aanbod in Vlaamse Gebarentaal komt bovenop de ondertiteling van programma's via teletekst (T888).
Hoewel het geplande aanbod in Vlaamse Gebarentaal zeker een stap vooruit is, blijft het toch nog relatief mager: enkel het nieuws van 19 uur op de VRT en Karrewiet. Wat met Terzake? Wat met De Zevende Dag? En Panorama en Koppen? Allemaal TV-programma's met een groot kijkbereik. Maar nog buiten het bereik van de dove gebarentalige kijker die op zijn honger blijft zitten qua toegankelijkheid via Vlaamse Gebarentaal. Gelukkig worden de meeste van deze programma's wel ondertiteld. Terzake is sinds de zomer eindelijk ook ondertiteld. De Zevende Dag is echter nog steeds niet ondertiteld en dus blijft de dove kijker die geïnteresseerd is in politiek in de kou staan.
Een pijnpunt is wel dat deze programma's met Vlaamse Gebarentaal slechts te bekijken zijn via het internet. Dus niet op het gewone TV-scherm. Het is blijkbaar voor de Vlaamse politici en de VRT nog een brug te ver om Vlaamse Gebarentaal rechtstreeks op het TV-scherm te brengen. Nochtans leeft de vraag naar Vlaamse Gebarentaal op TV al lang binnen de Vlaamse Dovengemeenschap. Reeds in 1998 werden in een Europees rapport een aantal wensen geformuleerd met betrekking tot media in Vlaamse Gebarentaal.: vraag om vertolking in Vlaamse Gebarentaal, kinderprogramma's in Vlaamse Gebarentaal en een eigen magazine in Vlaamse Gebarentaal. Deze verzuchtingen kwamen bijna letterlijk terug in het projectverslag van een grootschalig Vlaams onderzoeksproject "De Dovengemeenschap in Vlaanderen: doorlichting, sensibilisering en standaardisering van de Vlaamse Gebarentaal" (1999-2001): een magazine in Vlaamse Gebarentaal, het nemen en ondersteunen van initiatieven die leden tot een verhoogde zichtbaarheid van de Vlaamse Gebarentaal, bijvoorbeeld door meer Vlaamse Gebarentaal in de media en meer bepaald op televisie.
Verzuchtingen die nogmaals werden herhaald tijdens de hoorzitting in de commissie Media van het Vlaams Parlement m.b.t. het ontwerp van beheersovereenkomst 2012-2016. Blijkbaar vielen deze in dovemansoren?
Hoewel ik samen met de rest van de Vlaamse dovengemeenschap zeer blij ben met het plan om Het Journaal en Karrewiet ook uit te zenden (via internet weliswaar) in Vlaamse Gebarentaal, valt de stiefmoederlijke behandeling van onze gebarentaal op, in vergelijking met onze Waalse en Nederlandse dove buren. Deze buren krijgen hun gebarentaal wél rechtstreeks te zien op het TV-scherm. Ik zou toch graag eens willen weten waarom mijn gebarentaal niet rechtstreeks op TV mag komen. En waarom bv in Nederland, en godbetert Mozambique wél? Maar wat nog niet is, kan misschien nog komen? Hopelijk niet met Sint-Juttemis. Maar alleszins niet vóór 2016 vrees ik.
