Oorverdovende stilte
Door BRECHT ARNAERT op 06/01/2009
(ingestuurd naar de morgen naar aanleiding van de installatie van Van Rompuy-I, zonder gevolg echter)De krantencommentaren van de voorbije dagen zijn ronduit huiveringwekkend. De zucht van opluchting over de aanstelling van Van Rompuy als nieuwe premier lijkt eerder de doodsreutel van elk kritisch vermogen te zijn, dan de frisse wind die men door de Wetstraat meent te zien waaien. Daar waar commentatoren in regel op de bres staan voor de kleinste ondemocratische tekortkoming, is het nu oorverdovend stil. Is onze intellectuele atmosfeer dan zo danig vervuild dat we door de wolken van misleiding de blauwe democratische lucht niet meer zien?
Sinds het ontslag van Leterme op 19 december zijn allerlei speculaties gemaakt. Er werd nagedacht over nieuwe verkiezingen in juni en een mogelijke opvolger voor Leterme, dit alles zonder zich ook maar een moment rekenschap te geven van de democratische implicaties hiervan.
Zo schijnt het blijkbaar niemand te storen dat federale verkiezingen in juni onmogelijk zijn zonder een oplossing voor BHV. Zonder verpinken hield men het voor mogelijk dat Jean-Luc Dehaene tot juni 2009 een regering zou leiden, waarna de bevolking zich mocht uitspreken. Nu Van Rompuy premier is en dat blijkt te zullen blijven tot 2011, lijkt deze kwestie van de baan. Maar het feit alleen al dat in de voorbije weken vervroegde federale verkiezingen als optie een kans kreeg, zegt veel over ons democratische orthodoxie.
In 2003 sprak het Arbitragehof zich duidelijk uit in een dwingend arrest waarin gestipuleerd werd dat nieuwe verkiezingen ongrondwettelijk zijn zonder een oplossing voor BHV. Bij de vorige federale verkiezingen werd dit al handig omzeild door de verkiezingsdatum veertien dagen vooruit te schuiven, van 24 juni naar 10 juni. Dat was dubieus. Maar kunnen wij ons een tweede schwalbe veroorloven, zonder de geloofwaardigheid van de rechtstaat te ondergraven? Waarom zou een arbeider nog op tijd moeten komen op zijn werk, als men zelfs de grondregel van ons samenleven, de grondwet, niet respecteert?
Ook de speculaties over mogelijke opvolgers waren vanuit democratisch oogpunt hallucinant. Martens werd vanuit Disneyland naar Laken geroepen, wat tegenwoordig niet eens zo'n groot verschil meer is. Met evenveel fantasie worden te Laken aan de lopende band nieuwe figuurtjes en functies bedacht, verliezers van verkiezingen aangesteld, antwoorden in beraad gehouden. Met dat verschil dat Walt Disney tenminste vóór de schermen stuurde.
Ook Jean-Luc Dehaene als mogelijk interim-premier werd alom geprezen als een man met heel wat ervaring, maar niemand stoorde er zich blijkbaar aan dat deze oude rot in het vak geen enkel Belgisch parlementair mandaat meer heeft. België kan blijkbaar enkel gered worden door mensen die geen binding meer hebben met de Belgische kiezer. Dat zegt genoeg.
Maar nog het meest storend moet wel het gemak zijn waarmee de wetgevende macht de uitvoerende macht begint te depanneren. Het wordt stilaan een gewoonte. In november 2007 werd deze norm al voor de eerste keer overschreven toen Van Rompuy en De Decker als parlementsvoorzitters van de koning de opdracht kregen een dialoog tussen de gemeenschappen op te zetten. Ook toen kraaide geen haan naar het feit dat dus eigenlijk de exponenten van de wetgevende macht gesommeerd werden om de uitvoerende macht uit de wind te zetten.
Maar dit keer neemt een voorzitter van de Kamer ontslag om een regering verder te zetten die niemand wil en waar niemand om gevraagd heeft. "Dit is ongezien" is zowat de slagzin van het laatste half jaar geworden. Wanneer zal iemand de moed hebben om te erkennen dat België langzaamaan verzandt in een "failed state"? Waar burgers veroordeeld worden omdat ze wél de grondwet willen respecteren? (zie BHV) Waar partijen na verkiezingen ook met zwaar verlies gewoon verder regeren? (zie Open VLD) Waar de rechterlijke macht zich belaagd voelt door de uitvoerende om een beslissing te herzien? (zie de rechters in het Fortis-dossier)
Hoeveel rek zit er nog op ons democratisch gevoel? De kruik gaat zolang te water tot ze barst …
Brecht Arnaert
Brecht Arnaert is voorzitter van Jong N-VA UGent, de Vlaams-republikeinse studentenwerking aan de UGent. Hij schreef deze bijdrage in eigen naam.
