Toespraak van eerste minister Yves Leterme Herdenking Slag aan de Leie (mei 1940)

Het gesproken woord telt

71 jaar geleden was deze vredige plek allesbehalve een oord van vrede. Hier woedde de oorlog. Hier speelden zich de laatste dagen af van een heldhaftige poging om de vijand tegen te houden. Hier sneuvelde, samen met de soldaten die hun leven gaven voor vrijheid en democratie, ook de vrede.

De jaren van bezetting en terreur die erop volgden, zouden ons voor altijd duidelijk maken dat wat Clausewitz ooit beweerd had, niet waar was: de oorlog is niet de voortzetting van de politiek met andere middelen. De oorlog is de stopzetting van de democratie door het middel van geweld. Want democratie is per definitie de afwijzing van geweld om zaken te regelen. Democratie maakt duidelijk: om samen toekomst te maken, om samen beschaving te realiseren, is beter samen te werken in verdraagzaamheid dan elkaar naar het leven te staan, om samen beschaving te realiseren is het beter om de koppen te tellen dan ze in te slaan.

In de agonie van mei 1940 gaf de democratie de geest. Maar ze zou weer opstaan. De democratie zou herboren worden, omdat het geloof in de kracht van het volk en de democratie groter bleek te zijn en ook altijd groter zal zijn dan de macht van de dictatuur en de verdrukker. Dat zien we vandaag ook elders in de wereld: uiteindelijk staat het volk op, uiteindelijk wint het verzet. Als wij de militairen herdenken die tijdens de Leieslag hun leven gaven in een laatste, heldhaftige poging om onze vrijheid te bewaren, herdenken wij hen ook als voorbeeld:  dat je de strijd voor vrijheid en vrede nooit mag staken.

Cette commémoration d'aujourd'hui sur les berges de la Lys n'est pas un éloge de la guerre, c'est un acte de remerciement. Les hommes qui ont donné leur vie ces jours de Mai 1940, n'étaient pas des guerriers belliqueux, ils étaient des combattants pour la liberté et la paix. Nous commémorons ceux qui, ces jours de Mai 1940, ont donné leur vie dans une dernière tentative de sauver notre liberté.

Perpétuer le souvenir de la guerre nous fait comprendre que la coexistence est essentielle pour la civilisation et qu'au sein de la société les gens, les hommes et les femmes, ont droit au respect de leur identité. Le respect est une valeur essentielle, avoir respect pour les autres est un devoir social, parce que notre liberté est un devoir.

Nous avons le devoir de la mémoire. Les valeurs constitutives de notre société nous semblent évidentes. Mais à la lumière des événements de la Guerre Mondiale 1940-1945 nous réalisons que la liberté, la paix, la solidarité et la démocratie ne sont jamais acquises (définitivement). La cérémonie d'aujourd'hui est un pas dans le maintien du devoir de mémoire. Nous nous sentons obligés  de veiller à ce que le souvenir du sacrifice d'autrefois ne se perde point.

We houden de heldhaftigheid van toen niet in herinnering om de oorlog te verheerlijken. Nooit is een oorlog edel te noemen. De mens die strijdt voor democratie en vrijheid, voor recht en rechtvaardigheid, is een nobel mens, maar de oorlog waarin hij die plicht vervult, is niet nobel. Niet de lof van de oorlog zingen we, we zingen enkel de lof van de vrede.

Precies daarom herdenken we hen die vochten voor het behoud of het herstel van de vrede. Wij noemen hen helden. Geen helden van het geweld maar helden voor de vrede. Omdat zij helden waren voor de vrede en voor de democratie, herdenken wij vandaag degenen die tijdens de Leieslag hun leven gaven in een laatste, heldhaftige poging om onze vrijheid te bewaren.